ΜΕΣΟΧΩΡΙΤΕΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΣΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΗ (1892-1924)

Από το τέλος του 19ου αι., κυρίως όμως στις αρχές του 20ου αι. δημιουργήθηκε το πρώτο μεγάλο ρεύμα μετανάστευσης προς την Αμερική. Μετανάστεςέφτασαν την περίοδο αυτή στην Αμερική από Ιταλία, Γερμανία, Ελλάδα, Τουρκία και άλλες χώρες του κόσμου αναζητώντας δουλειά στην αναπτυσσόμενη χώρα των Η.Π.Α. Από τα λιμάνια του Πειραιά και της Πάτρας αρκετοί Έλληνες από τα ελεύθερα εδάφη αλλά και αρκετοί από τις υπόδουλες ακόμα περιοχές, που αναφέρονται ως Τουρκία, αναχωρούσαν για την Αμερική. Το ταξίδι κάτω από δύσκολες συνθήκες διαρκούσε 20-25 μέρες. Όταν το πλοίο έφτανε στο λιμάνι της Νέας Υόρκης οι επιβάτες-μετανάστες μεταφέρονταν στο περίφημο Έλλις Άιλαντ (Ellisisland).Το Έλλις Άιλαντ είναι ένα μικρό νησάκι στην είσοδο του λιμανιού της Νέας Υόρκης.Εκεί οι μετανάστες υποβάλλονταν σε ιατρικό και διοικητικό έλεγχο. Όσοι ήταν υγιείς αποκτούσαν δικαίωμα εισόδου και παραμονής στη χώρα με την προϋπόθεση ότι θα δήλωναν πρόσωπο που θα τους φιλοξενούσε. Οι υπόλοιποι επαναφέρονται στην πατρίδα τους.

Σήμερα το ellisisland είναι μουσείο. Το αρχειακό υλικό της περιόδου 1892-1924, που αναφέρεται σε περισσότερους από 22 εκατ. άτομα-μετανάστες, επιβάτες και μέλη πληρωμάτων, ψηφιοποιήθηκε και καταχωρήθηκε σε μια ιστοσελίδα με την ηλεκτρονική διεύθυνση: www.ellisisland.org/Για κάθε μετανάστη υπάρχει η κάρτα του Γραφείου Μετανάστευσης της Αμερικής, καθώς και κατάσταση επιβατών του πλοίου που φτάνει στη Νέα Υόρκη. στην οποία αναφέρεται το όνομα του πλοίου με τόπο και ημερομηνία αναχώρησης και άφιξης, τα στοιχεία των επιβατών, η ηλικία τους, η οικογενειακή τους κατάσταση, ο τόπος καταγωγής τους, τα στοιχεία των φίλων-συγγενών που θα τους φιλοξενούσαν στην Αμερική, χρώμα μαλλιών, ματιών, το μήκος του πέλματος των ποδιών, η κατάσταση της υγείας τους, το εισιτήριο που πλήρωσαν για να έρθουν(25 $ το 1910), στοιχεία προσώπων που αφήναν πίσω. Για ταέγγραφα, που αναφέρονται σε κάθε μετανάστη, υπάρχει η δυνατότητα να αποκτήσει κανείς αντίγραφα. Δίνονται αντίγραφα της κάρτας εισόδου, της κατάστασης επιβίβασης στο πλοίο αλλά και φωτογραφία του ίδιου του πλοίου. Οι τιμές κυμαίνονται από 15-25 $

Το δρόμο της ξενιτιάς για την Αμερική, σε αναζήτηση μιας καλύτερης μοίρας, ακολούθησαν και αρκετοί Μεσοχωρίτες (Βιτσίστα τότε). Αναζητήσαμε στην παραπάνω ιστοσελίδα ονόματα Μεσοχωριτών που έφτασαν εκείνη την περίοδο στην Αμερική. Η αναζήτηση ήταν δύσκολη γιατί υπήρχαν προβλήματα γλωσσικής ταυτοποίησης. Αυτοί που βρέθηκαν καταχωρημένοι παρατίθενται με τα στοιχεία που παρουσιάζονται στη συγκεκριμένη ιστοσελίδα.

Με βάση τα ευρεθέντα στοιχεία και την αναφορά που κάνουν οι επόμενοι, φαίνεται πως οι πρώτοι που φτάνουν στην Αμερική πριν από το 1910 είναι οι:

1. Αθανάσιος Γλαβάς από Δοβρόι (Αετός) Έφτασε το 1905 στο Lowell της Μασσαχουσέτης και το 1913 επέστρεψε προσωρινά. Στις 19 Φεβρουαρίου 1915 ξαναφεύγει από τον Πειραιά με το πλοίο «Θεμιστοκλής», 32 ετών πια (μαζί με τον μικρότερο αδελφό του Θωμά) για Νέα Υόρκη στο φίλο του Γιάννη Οικονόμου, αφήνοντας πίσω τον πατέρα του Ιωάννη. Ο Α. Γλαβάς σύντομα επέστρεψε οριστικά στην πατρίδα και παντρεύτηκε στη Μεσοχώρα (την Ελένη-Νίτσα Μαυρομμύτη)αποκτώντας οικογένεια.

2. Δημήτριος Παπαδημητρίου, ετών 24, μανάβης στο επάγγελμα,Φεύγει από την Πάτρα με το πλοίο «LAURA» και φτάνει στις 27 Οκτωβρίου 1909 στην Αμερική, στον ξάδελφό του Σωτήριο Τριγώνη στο Manchester της Νέας Υόρκης, αφήνοντας πίσω τον αδελφό του Κώστα. Από τη Ν.Υ. εγκαταστάθηκε μόνιμα στο Lowell της Μασσαχουσέτης και τον επικαλέστηκαν πολλοί Μεσοχωρίτες για να φτάσουν στην Αμερική. Επέστρεψε στην πατρίδα υπερήλικας και ανύπαντρος.

3. Παπαδημητρίου Χριστόφορος ,ετών 17, μαθητής.Ταξιδεύει μαζί με τον αδελφό του Δημήτριο. Χάθηκε στην Αμερική.

4. Νικόλαος Κατσούδας, ετών 26, παρέα με τον Δ. Παπαδημητρίου ταξιδεύουν για Αμερική, στον ξάδελφό του Κώστα Τριγώνη, αφήνοντας πίσω το θείο (ή αδελφό του) Στέλιο Κατσούδα. Μετέβη μόνιμα μαζί με τον Δ, Παπαδημητρίου στο Lowell της μασσαχουσέτης. Επέστρεψε το 1912. Από 14-12-1913 μέχρι 18-1-1914 ταξιδεύει για δεύτερη φορά από Πάτρα με το πλοίο BELVEDEREμε τον αδελφό του Λεωνίδα για το Lowell της Μασσαχουσέτης στο φίλο τους Δημ. Αθανασούλα. Σύντομα επέστρεψε στην πατρίδα και παντρεύτηκε.

Το 1910 ακολουθεί μια μεγάλη παρέα. Φεύγει από την Πάτρα με το πλοίο OCEANIA στις 6 Ιουνίου 1910 και φτάνουν στην Αμερική στις 23 Ιουνίου 1910 με προορισμό το Lowell (οι περισσότεροι) και το Lawrence της Μασσαχουσέτης και αποτελούν οι:

5. Μπρέλλας Γεώργιος, 23 ετών, θα συναντούσε τον ξάδελφό του Ν. Κατσούδα, αφήνοντας πίσω τη μητέρα του Γιαννούλα. Μετά από σύντομη παραμονή επέστρεψε στην Ελλάδα όπου και απέκτησε πολύτεκνη οικογένεια.

6. Κατσούδας Λεωνίδας, 25 ετών, θα συναντούσε τον αδελφό του Ν. Κατσούδα, αφήνοντας τη μάνα του Κατίνα. Επέστρεψε το 1912. Από 14-12-1913 μέχρι 18-1-1914 ταξιδεύει για δεύτερη φορά από Πάτρα με το πλοίο BELVEDERE με τον αδελφό του Νικόλαο για το Lowell της Μασσαχουσέτης στο φίλο τους Δημ. Αθανασούλα. Επέστρεψε στην πατρίδα υπερήλικας και ανύπαντρος.

7. Σακκάς Στυλιανός, 20 ετών , θα συναντούσε τον ξάδελφό του Δ. Παπαδημητρίου, αφήνοντας τον πατέρα του Γρηγόριο. Πιθανότατα χάθηκε στην Αμερική.

8. Παπαδημητρίου Κώστας, 20 ετών, θα συναντούσε τον αδελφό του Δημήτριο, αφήνοντας τον πατέρα του Νικόλαο. Σκοτώθηκε στην Αμερική.

9. Διαμαντής Παναγιώτης, 20 ετών, τσαγκάρης στο επάγγελμα, θα συναντούσε τον ξάδελφό του Αθ. Γλαβά, αφήνοντας τον πατέρα του Κώστα.Επέστρεψε στην πατρίδα όπου και πέθανε νέος.

10. Αθανασούλας Δημήτριος, 19 ετών, θα συναντούσε τον ξάδελφό του Δ. Βλαχοδήμο, αφήνοντας τον πατέρα του Στέργιο. Είναι ο μόνος που πρόκοψε στην Αμερική αλλά είχε αιφνίδιο θάνατο από ατύχημα. Απόγονοί του ζουν και σήμερα στην Αμερική.

11. Χαλιμούρδας Δημήτριος, 30 ετών. Θα συναντούσε τον φίλο του Αθ. Γλαβά, αφήνοντας τη σύζυγό του Ευαγγελία. Επέστρεψε το 1912 και ξαναπήγε το 1914. Παρέμεινε για σύντομο χρονικό διάστημα και επέστρεψε μόνιμα στο χωριό όπου απέκτησε οικογένεια. (πατέρας της Γεωργίας Βάιου Παλιού).

12. Τσιμπίδας Λεωνίδας, 27 ετών, κατευθύνθηκε προς το Lawrence της Μασσαχουσέτης όπου θα συναντούσε το φίλο του Στ. Καρακίτσο, αφήνοντας πίσω τη γυναίκα του Παρασκευή.

13. Τσιμπίδας Γεώργιος, 23 ετών, αδελφός του Λεωνίδα, κατευθύνθηκε προς το Lawrence της Μασσαχουσέτης όπου θα συναντούσε το φίλο του Στ. Καρακίτσο, αφήνοντας πίσω τον πατέρα του Γρηγόριο.

(Για τους αδελφούς Τσιμπίδα δεν μπορέσαμε να μάθουμε για την τύχη τους)

Αργότερα φτάνουν στην Αμερική:

14. Χονδρός Δημήτριος, 19 ετών. Έφτασε στην Αμερική στις 22 Οκτωβρίου1911 με το πλοίο «Θεμιστοκλής» από την Πάτρα. Θα συναντούσε τον ξάδελφό του Δ. Αθανασούλα, αφήνοντας τον πατέρα του Χαράλαμπο. Επέστρεψε στην πατρίδα, χωρίς οικονομική άνεση, παντρεύτηκε κάπου στα Τρίκαλα.

15. Λάμπρου Βάιος, 25 ετών. Έφτασε στην Αμερική στις 4-3-1914 με το πλοίο KAIZERFRANKJOSEPHI από την Πάτρα. Θα συναντούσε το φίλο του Κώστα Κόρακα στο Lowell της Μασσαχουσέτης αφήνοντας τη μητέρα του Ευαγγελία. Σύντομα επέστρεψε και απέκτησε οικογένεια (Δημ.Λάμπρου, Παρασκευή Χαλιμούρδα)

16. Χαλιμούρδας Κώστας, 24 ετών. Έφτασε στην Αμερική μαζί με τον Λάμπρου Βάιο. Θα συαντούσε το φίλο του Δ. Αθανασούλα στο Lowell της Μασσαχουσέτης, αφήνοντας τον πατέρα του Δημήτριο. Επέστρεψε σύντομα και δημιούργησε οικογένεια (πατέρας του Παν. Βαρελογιάννη ).

17. Χονδρός Χαράλαμπος,. Έφτασε στην Αμερική στις 02 Νοεμβρίου 1920 σε ηλικία 50 ετών με το πλοίο «Πατρίς» απ’ το λιμάνι του Πειραιά. Άφησε πίσω το γιο του Κωνσταντίνο και θα συναντούσε στο Harrisburg της Πενσυλβάνια την οικογένεια Παπαχρήστου. Δεν πήγε για εργασία αλλά για «τουρισμό» και επέστρεψε σύντομα.

Κύρια χαρακτηριστικά όλων, σύμφωνα με τη δήλωσή τους, ήταν:ηλικία 20-25 χρόνων, ανύπαντροι, επάγγελμα αγρότες, ήξεραν να γράφουν και να διαβάζουνήταν υγιείς, οι περισσότεροι κατευθύνονται στην πόλη Lowell(οδός Market 412) της Μασσαχουσέτης.

Από όσους έφυγαν εκείνη την εποχή, οι περισσότεροι γύρισαν μετά από λίγα χρόνια πίσω στην πατρίδα τους, παντρεύτηκαν και συνέχισαν τη ζωή τους. Φαίνεται πώς οι ελπίδες τους διαψεύστηκαν στη μακρινή χώρα. Οι συνθήκες ζωής ήταν δύσκολες και πολλές φορές τρέφονταν σε δημόσια συσσίτια για τους μετανάστες. Η δεκαετία του 1910 ήταν πολεμική περίοδος για την Ελλάδα (Βαλκανικοί πόλεμοι – Α΄ παγκόσμιος πόλεμος) και η παγκόσμια κατάσταση ήταν ρευστή και κορυφώθηκε με την οικονομική κρίση του 1930 που επέτεινε το πρόβλημα εργασίας. Ουσιαστική εργασιακή βελτίωση παρατηρείται μετά τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο όταν άνοιξαν οι πολεμικές βιομηχανίες. Ήταν πλέον αργά. Λίγοι ορθοπόδησαν οικονομικά (Παπαδημητρίου, Αθανασούλας)

Οι δυσκολίες προσαρμογής, οι σκληρές συνθήκες εργασίας, η νοσταλγία του τόπου τους και των αγαπημένων τους προσώπων, τους έκαναν να γυρίσουν πίσω. Νέοι στην ηλικία, όταν έφευγαν, με ελπίδες να ξεφύγουν από τη μιζέρια και την ανέχεια της ζωής και με όνειρα για μια άλλη ζωή, απογοητεύτηκαν γρήγορα. Στην οδό Market 412 στο Lowell της Μασσαχουσέτης, απ΄ όπου πέρασαν οι περισσότεροι, άγνωστοι μεταξύ αγνώστων, εγκατέλειψαν το Αμερικάνικο όνειρο. Τους έμεινε το παρατσούκλι ο Αμερικάνος.

Οι μόνοι που παρέμειναν ήταν οι Δ. Παπαδημητρίου, Λ. Κατσούδας οι οποίοι γύρισαν υπερήλικες και ανύπαντροι. Μάλιστα ο Λ. Κατσούδας που έζησε χρόνια στην Αμερική, όταν γύρισε πίσω έλεγε: «Αμερική είναι και εδώ άμα δουλεύεις». Στην Αμερική παρέμεινε και ο Δ. Αθανασούλας(ο οποίος σκοτώθηκε σε ατύχημα) όπου απόγονοί του ζουν και σήμερα.

Ακόμα πληροφορίες που δεν μπόρεσαν να διασταυρωθούν από τα αμερικανικά αρχεία αναφέρουν ότι στην Αμερική έφτασαν και οι:Καραγιώργος Βασίλης, Γιαννούλας Θεόδωρος, Βαγγελίδης ή Βαγγέλης Βασίλειος, Γουργούλιας Ιωάννης, οι Αδελφοί Γεώργιος και Κώστας Γιαταγάνας του Βασιλείου, Παπαχαραλάμπος ή Κυρτσιάς Γρηγόριος, Κόρακας Κώστας, Χονδρός Κώστας.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η συγκεκριμένη αναφορά γίνεται μόνο για όσους ταξίδεψαν στην Αμερική την περίοδο 1892-1924 και όχι για όσους, και είναι πολλοί, μετέβησαν εκεί αργότερα. Αν υπάρχουν και άλλοι Μεσοχωρίτες που ταξίδεψαν αυτή την περίοδο στην Αμερική δεν γνωρίζουμε γι’ αυτό και δεν αναζητήσαμε στοιχεία τους.

Το κείμενο αυτό θα παραμείνει «ζωντανό» στο site της Μεσοχώρας (www.mesochoranet.gr) και θα συμπληρώνεται με νέα στοιχεία. Όσοι διαθέτουν περισσότερες πληροφορίες μπορούν να τις μοιραστούν μαζί μας.

Δείτε μια κατάσταση επιβίβασης με πολλούς Μεσοχωρίτες. ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ. σελ.1 σελ.2 (αποθηκεύστε τις σελίδες και δείτε τους α/α 3,4,7,11,15,16,21,26,30 συνεχόμενους στις 2 σελίδες)
Δείτε την κάρτα του Γεωργίου Μπρέλλα

ΚαλαντζήςΘανάσης

Τυχαίες εικόνες

acheloos1.jpg

Αναλυτικά ο καιρός ΕΔΩ